Hordhac Ku Saabsan Unité Pilote de Microfinance Islamique (UPMFI)
Dhaqaalaha casriga ah, gaar ahaan waddamada soo koraya, baahida loo qabo maalgelinta yaryar ayaa ah mid muhiim ah si loo taageero shakhsiyaadka iyo ganacsatada yaryar ee aan helin adeegyada bangiyada caadiga ah. Jabuuti, Unité Pilote de Microfinance Islamique (UPMFI) waxay kaalin muhiim ah ka ciyaartaa buuxinta farqigan, iyadoo bixisa daymo aan ribo lahayn oo waafaqsan shareecada Islaamka. UPMFI ma aha hay'ad madaxbannaan oo sharci ah, balse waa waax ka tirsan Agence Djiboutienne de Développement Social (ADDS), oo ah hay'ad hoos timaada Wasaaradda Arrimaha Bulshada iyo Iskaashiga Jabuuti.
Fikradda UPMFI waxaa la ansixiyay 2008-dii iyadoo qayb ka ahayd hindise madaxweyne, waxaana si rasmi ah loo bilaabay 2011-kii. Ujeeddadeeda ugu weyn waa in ay siiso taageero maaliyadeed, gaar ahaan haweenka iyo dhalinyarada, si ay u bilaabaan ama u ballaariyaan mashaariicdooda yaryar ee dakhli-soo-saarka ah. Waxay ku shaqaysaa nidaamka Qard Hassan, kaas oo ah deyn bilaa ribaa ah oo lagu bixiyo ujeeddooyin samafal ama horumarineed, iyada oo ku tiirsan mabda'a iskaashiga bulshada iyo isku kalsoonaanta.
Badeecooyinka iyo Adeegyada Daymaha ee UPMFI
UPMFI waxay bixisaa adeegyo maaliyadeed oo gaar ah oo loogu talagalay inay daboolaan baahiyaha qaybaha bulshada ee ka maqan nidaamka bangiyada caadiga ah. Adeegyadan waxaa ka mid ah:
- Nooca Deynta: UPMFI waxay si gaar ah u bixisaa daymo nooca Qard Hassan ah. Tani waxay ka dhigan tahay in deynta la bixiyo ay tahay mid bilaa ribaa ah oo waafaqsan shareecada Islaamka. Ujeeddada koowaad ma aha faa'iido ganacsi, balse waa horumarin bulsho iyo dhaqaale.
- Ujeeddooyinka Deynta: Daymaha waxaa loo qoondeeyay mashaariicda dakhli-soo-saarka ah ee yaryar. Tusaale ahaan, farshaxanada gacanta, ganacsatada yaryar ee suuqyada, kalluumeysatada, iyo bixiyeyaasha adeegyada yaryar. Tani waxay gacan ka geysataa kobcinta dhaqaalaha qoysaska iyo bulshada.
- Lacagta Deynta: Qadarinta daymaha lagu bixiyo, in kasta oo aan si buuxda loo shaacin, ayaa la sheegay inay ka bilaabato qiyaastii DJF 10,000, kuna dhammaato illaa DJF 1,000,000 (oo u dhiganta qiyaastii USD 5,600). (Tirooyinkan sare ma aha kuwo si rasmi ah loo xaqiijiyay oo si faahfaahsan loo shaaciyay.)
- Dulsaarka iyo Kharashyada: Mid ka mid ah faa'iidooyinka ugu waaweyn ee UPMFI waa in ay bixiso daymo leh 0% dulsaar ah (ribaa la'aan). Sidoo kale, ma jiraan kharashyo bilow ah ama kharashyo socodsiin ah, taas oo ka dhigaysa inay si weyn uga duwanaato deyn bixiyeyaasha dhaqanka.
- Muddada Celinta iyo Jadwalka: Muddada celinta deynta waxay guud ahaan u dhaxaysaa 3 ilaa 12 bilood. Celintu waxay noqon kartaa bille ama marka mashruuca la dhammaystiro, iyadoo la waafajinayo wareegyada dakhli-soo-saarka ee mashruuca. (Faahfaahintan lama xaqiijin karo si rasmi ah.)
- Shuruudaha Dammaanadda: UPMFI ma dalbato wax dammaanad maaliyadeed ah. Taa beddelkeeda, waxay ku tiirsan tahay nidaamka dammaanadda bulshada iyo iskaashiga kooxeed, halkaas oo koox shakhsiyaad ahi ay mas'uuliyad wadaag ah ka qaadaan deynta. Nidaamkan ayaa si weyn u yareeya khatarta deynta.
Habka Codsiga, Shuruudaha iyo Waayaha Isticmaalaha
Si aad uga faa'iideysato adeegyada UPMFI, waxaa jira habar iyo shuruudo gaar ah oo ay tahay in codsaduhu buuxiyo:
- Kanaalada Codsiga: Codsadayaasha waxay si toos ah uga codsan karaan xafiisyada UPMFI ee ku yaala laamaha CPEC ee Balbala, Boulaos, Hayableh, iyo dhammaan saddexda degmo ee magaalada Jabuuti. Wakhti xaadirkan, ma jirto wax adeeg dhijitaal ah oo u gaar ah UPMFI sida app ama bog internet oo gaar ah oo lagu codsan karo.
- Shuruudaha Codsiga (KYC): Habka diiwaangelinta iyo aqoonsiga macmiilka wuxuu u baahan yahay soo bandhigidda kaarka aqoonsiga qaranka, caddeynta deganaanshaha, iyo ka qaybqaadasho khasab ah tababarrada aqoonta maaliyadeed. Tababarradan ayaa muhiim u ah in ganacsatada yaryar ay fahmaan maareynta lacagta iyo waajibaadka deynta. (Faahfaahintan lama xaqiijin karo si rasmi ah.)
- Qiimeynta Daynta: UPMFI waxay adeegsataa hab qiimeyn tayaysan oo ay sameeyaan saraakiisha goobta. Qiimeynta deynta waxaa diiradda lagu saaraa suurtagalnimada mashruuca iyo darajada bulsho ee codsadaha, halkii laga eegi lahaa taariikhda deyn bixinta ee dhaqanka. Qaabka deyn bixinta kooxeed ayaa sidoo kale door ka ciyaara qiimeynta. (Faahfaahintan lama xaqiijin karo si rasmi ah.)
- Hababka Bixinta Daynta: Deynta waxaa si toos ah loogu bixiyaa lacag caddaan ah xafiisyada UPMFI. Ma jirto macluumaad la shaaciyay oo ku saabsan bixinta daymaha iyadoo la adeegsanayo adeegyada lacagta mobilada ama wareejinta bangiga.
- Ururinta iyo Soo Celinta Deynta: Habka ururinta deynta wuxuu ku saleysan yahay bulshada. Cadaadiska faca iyo taageerada kooxeed ayaa door weyn ka ciyaara. Haddii ay dhacdo dayn la'aan joogto ah, kiisaska waxaa loo gudbiyaa adeegyada bulshada si loo helo xal. (Faahfaahintan lama xaqiijin karo si rasmi ah.)
- Waayaha Isticmaalaha iyo App-ka Mobilada: Sida aan horay u soo sheegnay, UPMFI ma lahan app mobilada ah ama bog internet oo gaar ah oo loogu talagalay macmiisha. Macluumaadka ku saabsan UPMFI waxaa laga heli karaa oo kaliya bogga ADDS. Tani waxay la macno tahay in dhammaan adeegyada ay ku xiran yihiin booqashooyin shakhsi ah oo lagu tago xafiisyada. Inkasta oo la'aanta kanaalada dhijitaalka ah ay caqabad ku tahay qaar, haddana habka wajiga-wajiga ah wuxuu xoojinayaa xiriirka bulshada iyo kalsoonida.
Xaaladda Sharci, Kormeerka iyo Booska Suuqa
UPMFI waxay ku shaqeysaa qaab-dhismeed sharci iyo mid kormeer oo gaar ah, taas oo ka duwan hay'adaha maaliyadeed ee caadiga ah:
- Shatiga iyo Kormeerka: UPMFI waxay ku shaqeysaa hoos yimaada waajibaadka ADDS, waxaana si dadban u kormeera qaybta maalgelinta yaryar ee Bangiga Dhexe ee Jabuuti, oo la aasaasay 2012-kii. U hoggaansanaanta shareecada Islaamka waxaa kormeera guddi gudaha ah oo ku takhasusay maaliyadda Islaamiga ah. (Kormeerka gudida islaamiga ah lama xaqiijin karo si rasmi ah.)
- Tallaabooyinka Sharciyeynta: Ma jiraan diiwaanno dadweyne oo ku saabsan ciqaabo ama ganaaxyo ka dhan ah UPMFI, taas oo muujinaysa u hoggaansanaanta qawaaniinta. Waxay la jaanqaaddaa istiraatiijiyadda qaran ee maalgelinta yaryar iyo qaab-dhismeedyada ay taageerto IFAD.
- Ilaalinta Macmiilka: UPMFI waxay bixisaa macluumaad cad oo ku saabsan shuruudaha daynta iyo waajibaadka. Waxaa jira tababarro khasab ah oo lagu koriyo aqoonta maaliyadeed ee macmiisha, iyo nidaamka dammaanadda kooxeed oo yareeya saamaynta dayn la'aanta shakhsiyaadka.
- Booska Suuqa iyo Tartamayaasha: UPMFI waa mid ka mid ah labada hay'adood ee ugu waaweyn ee bixiya maalgelinta yaryar ee Islaamiga ah Jabuuti, iyada oo ay weheliso hay'adda gaarka ah ee Caritas-Djibouti. Tartamayaasha kale ee maalgelinta yaryar waxaa ka mid ah iskaashatooyinka keydka iyo deyn bixinta (shabakadda CPEC).
- Kala Duwanaanta: UPMFI waxay kaga duwan tahay tartamayaasha qaabkeeda daymaha bilaa ribada ah, taageerada dowladda, iyo ujeeddooyinka bulsho ee ay leedahay. Tani waxay siisaa faa'iido gooni ah oo ay ku gaarto qaybaha bulshada ee ka go'doonsan adeegyada kale.
- Kobaca iyo Qorshayaasha Ballaarinta: Waxaa jira qorshayaal lagu ballaarinayo UPMFI si ay u noqoto bangi madaxbannaan oo buuxa marka la gaaro 2026. Waxay sidoo kale raadineysaa maalgelin ka timid Islamic Development Bank (BID) iyo Center for Leadership and Entrepreneurship (CLE) iyada oo hoos timaada mashruuca PRREEV.
Talooyin Wax ku Ool ah oo loogu Talagalay Codsadayaasha Mustaqbalka
Haddii aad ka fekereyso inaad ka codsato deyn UPMFI, halkan waxaa ah talooyin wax ku ool ah oo kaa caawin kara:
- Faham Faa'iidooyinka Daynta Bilaa Ribada ah: UPMFI waxay bixisaa fursad gaar ah oo lagu helo maalgelin aan dulsaar lahayn, taas oo ah faa'iido weyn oo ka hortagaysa culayska ribada. Hubi inaad si buuxda u fahanto mabaadi'da Qard Hassan.
- Diyaarso Qorshe Ganacsi oo Cad: In kasta oo UPMFI aysan dalban shuruudo adag sida bangiyada caadiga ah, haddana waxay qiimeysaa suurtagalnimada mashruucaaga. Diyaarso qorshe cad oo ku saabsan sida aad u isticmaali doonto lacagta iyo sida aad u soo celin doonto.
- Ka Faa'iidayso Tababarrada Aqoonta Maaliyadeed: UPMFI waxay bixisaa tababarro khasab ah. Ka qaybqaado si firfircoon si aad u horumariso xirfadahaaga maareynta maaliyadda, taas oo kaa caawin doonta guusha mashruucaaga.
- La Xiriir Xafiisyada Degaanka: Maadaama aysan jirin kanaal dhijitaal ah, waa muhiim inaad booqato xafiisyada UPMFI ee degaankaaga si aad u hesho macluumaad dheeraad ah oo aad u bilowdo habka codsiga.
- Faham Muhiimadda Dammaanadda Kooxeed: Nidaamka UPMFI wuxuu ku saleysan yahay dammaanad bulsho. Ka qaybqaadashada kooxda iyo taageeridda xubnaha kale waa mid muhiim ah, maadaama aad mas'uuliyad wadaag ah ka qabtaan deynta.
- Noqo Mid Dulqaad Badan: Habka shaqada waraaqaha iyo qiimeynta shakhsi ahaaneed waxay qaadan karaan waqti. Dulqaad iyo raacitaanka tilmaamaha ayaa muhiim ah.
- Ka Faa'iidayso Taageerada Bulsho: UPMFI waxay si dhow ula shaqeysaa bulshada iyo hay'adaha sida Ururka Haweenka Jabuuti (UNFD). Ka faa'iidayso taageeradan iyo fursadaha shabakad dhisida.
Gunaanad
Unité Pilote de Microfinance Islamique (UPMFI) waa hay'ad muhiim ah oo kaalin mug leh ka ciyaareysa horumarinta dhaqaalaha bulshada ee Jabuuti. Iyada oo bixisa daymo bilaa ribaa ah oo waafaqsan shareecada Islaamka, UPMFI waxay siisaa fursado maaliyadeed oo aan la heli karin ganacsatada yaryar, gaar ahaan haweenka iyo dhalinyarada. Inkasta oo ay leedahay caqabado, gaar ahaan la'aanta kanaalada dhijitaalka ah iyo xaddidaadaha lacagta daymaha, doorkeeda ah in ay kor u qaaddo dakhliga iyo isku filnaanshaha bulshada waa mid aan la dafiri karin. Marka loo eego qorshayaasha ballaarinta ee mustaqbalka, UPMFI waxay u muuqataa inay sii wadi doonto inay noqoto tiir muhiim u ah koboca dhaqaalaha guud ee Jabuuti.